Klienci przebywający zagranicą często zwracają się do mnie z wątpliwościami jak długo mogą być ścigani za dawne wyroki sprzed kilku a nawet kilkunastu lat. Zdarza się bowiem często, iż Europejski Nakaz Aresztowania wydawany jest w oparciu o wyroki z zamierzchłej przeszłości.

Instytucja przedawnienia wykonania kary dotyczy osób które mają już prawomocny wyrok.  Z kodeksu karnego wynika, że nie można wykonać kary, jeżeli od uprawomocnienia się wyroku skazującego upłynęło lat:

1) 30 – w razie skazania na karę pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat albo karę surowszą,

2) 15 – w razie skazania na karę pozbawienia wolności nie przekraczającą 5 lat,

3) 10 – w razie skazania na inną karę.

Terminy powyższe nie mają jednak charakteru bezwzględnego i ostatecznego. Przepisy dotyczące przedawnienia zawarte są również w kodeksie karnym wykonawczym:

1. Sąd umarza postępowanie wykonawcze w razie przedawnienia wykonania kary, śmierci skazanego lub innej przyczyny wyłączającej to postępowanie.
2. Jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca postępowanie wykonawcze, a w szczególności jeżeli nie można ująć skazanego albo nie można wykonać wobec niego orzeczenia z powodu choroby psychicznej lub innej przewlekłej, ciężkiej choroby, postępowanie zawiesza się w całości lub w części na czas trwania przeszkody.
3. Zawieszenie postępowania wykonawczego nie wstrzymuje biegu przedawnienia, chyba że skazany uchyla się od wykonania kary. Okres wstrzymania biegu przedawnienia nie może przekroczyć 10 lat.

W sytuacji w której zawieszenie postępowania wykonawczego nastąpiło w wyniku ukrywania się skazanego bieg przedawnienia wykonania kary o którym mowa powyżej może być wydłużony nawet o 10 lat.

Należy jednak wskazać, iż uchylanie się od wykonania kary uzasadniające zawieszenie zachodzi wtedy gdy skazany swoim zachowaniem celowo zmierza do uniknięcia odpowiedzialności. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Krakowie: „Niemożność ujęcia skazanego, stanowiąca przesłankę zawieszenia postępowania wykonawczego, nie musi oznaczać, że skazany uchyla się od wykonania kary, a może być spowodowana innymi przyczynami. Pobyt skazanego za granicą przez czas dłuższy może upoważniać do uznania, że zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca postępowanie wykonawcze, nie musi to jednak być równoznaczne z uchylaniem się od wykonania kary. Okoliczności i powody wyjazdu skazanego za granicę trzeba ustalić przy ocenie motywów jego zachowania się, zwłaszcza co do jego związku z perspektywą odbycia kary” (podobnie uchwała SN z dnia 12 grudnia 1995 roku sygn. I KZP 35/95).”