Blog o międzynarodowym postępowaniu karnym i nie tylko...

EUROPEJSKI NAKAZ ARESZTOWANIA ZA ALIMENTY

7 maja 2021   |   Michał Walczak   |   ogólne

Poniższy artykuł odpowiada na pytanie czy za niepłacenie alimentów można być ściganym Europejskim Nakazem Aresztowania.

Bardzo często bowiem spotykamy się w ramach pracy naszej Kancelarii z pytaniami klientów czy za niezapłacone alimenty można wydać Europejski Nakaz Aresztowania. Duża część obywateli Polski wyjechała bowiem z kraju pozostawiając za sobą problemy związane z alimentami w szczególności wobec swoich dzieci.

Analizując problem Europejskiego Nakazu Aresztowania za aliemetny należy na wstępie wskazać jakie konsekwencje mogą się rodzić za niepłacenie aliementów.

Niepłacenie aliementów oprócz konsekwencji cywilnych czyli możliewego pozwu o aliementy a następnie wyroku i komornika ściągającego zaległe aliemnty rodzi również konsekwencje na gruncie prawa karnego. Niepłacenie alimentów może bowiem stanowić przestępstwo.

Tzw. Przestępstwo niealimnetancji stypizowane jest w art. 209 kodeksu karnego.

Art. 209 k.k.

§ 1. Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.

§ 3. Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a odbywa się z urzędu.

§ 4. Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1, który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił w całości zaległe alimenty.

§ 5. Sąd odstępuje od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca przestępstwa określonego w § 1a uiścił w całości zaległe alimenty, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary.

Dla popełnienia przestępstwa niealimentacji wystarczając jest więc zadłużenie przekraczające trzykrotoność świadczeń okresowych. Jeśli więc ktoś ma zasądzony aliementy lub zawartą ugodę gdzie alimenty określono na kwotę 500 zł to po przekroczeniu zadłużenia w wysokości 1500 zł dochodzi do wypełenienia znamion przestępstwa z art. 209 k.k. czyli przestępstwa niealimentacji.

Czy w konsekwencji dopuszczenia się do przestępstwa niepłacenia aliementów może dojść do wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania?

Art. 607 b kodeksu postępowania karnego wskazuje, iż wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania jest niedopuszczalne:

1) w związku z prowadzonym przeciwko osobie ściganej postępowaniem karnym o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do roku;

2) w celu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze do 4 miesięcy albo innego środka polegającego na pozbawieniu wolności na czas nieprzekraczający 4 miesięcy.

Przestępstwo związane z niepłaceniem alimentów zagrożone jest karą pozbawienia wolności do 1 roku ale tylko w trybie podstawowym czyli z art. 209 § 1 k.k. W trybie kwalifokawnym przestępstwo niepłacenia alimentów (art. 209 § 1a k.k.) podlega karze pozbawienia wolności do lat dwóch.

Przepis art. 607 b pkt 1 interpetuje się w ten sposób, iż przestępstwo musi być zagrożone karą co najmniej 11 miesięcy. A więc za przestępstwo niepłacenia aliementów zarówno w trybie podstawowym jak i kwalifikowanym można za osobą podejrzaną wydać Europejski Nakaz Aresztowania. Powyższe dotyczy osoby, która nie jest jeszcze skazana za niepłacenie alimentów lecz poszukiwana jako podejrzana lub oskarżona do sprawy jeszcze nie zakończonej.

Jeżeli natomiast mamy do czynienia z osobą, która jest poszukiwana do odbycia kary za niepłacenie alimentów albowiem zapadł już wobec tej osoby prawomocny wyrok to Europejski Nakaz Aresztowania może być wydany tylko jeśli kara wynosi co najmniej 4 miesiące pozbawienia wolności. Osoba skazana więc na karę np. 3 miesięcy pozbawienia wolności nie może być poszukiwana Europejskim Nakazem Aresztowania. Dotyczy to analogicznie osób które za niepłacenie alimentów zostały skazany na karę innego rodzaju np. grzywnę lub ograniczenie wolności. Do tych kar nie stosuje się Europejskiego Nakazu Aresztowania. Sytuacja osób skazanych na tego rodzaju kary może nie ulega zmianie nawet jeśli doszło do orzeczenia tzw. zastępczej kary pozbawienia wolności. W przypadku niezapłaconej grzywny czy też niewykonanej kary ograniczenia wolności Sąd może taką karę zamienić na karę zastępczą pozbawienia wolności. Przy zamianie obowiązuje zasada, że dwa dni ograniczenia wolności oznaczają jeden dzień kary pozbawienia wolności natomiast dwie stawki grzywny oznaczają jeden dzień kary pozbawienia wolności. Przyjmuje się jednakże zgodnie, że Europejski Nakaz Aresztowania nie dotyczy sytuacji orzeczenia kary zastępczej pozbawienia wolności i niezależnie od wysokości tejże kary zastępczej.

Reasumując za niepłacenie alimentów można niestety spodziewać się wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania. Możliwość wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania za alimenty dotyczy zarówno osób, które są poszukiwane jako podejrzane o popełnienie czynu zabronionego z art. 209 Kodeksu Karnego jak i te który były skazane. Co do skazanych za niepłacenie alimentów osób możliwość wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania istnieje o ile kara pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 4 miesiące.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.